Scoren met SKORE
Waarderend strategie ontwikkelen
Veel organisaties baseren hun strategische beleid in grote mate op risico’s en op noodzakelijk geachte verbeteringen. Ze steken hun energie (en middelen) overwegend in zaken die niet zo goed gaan. Maar is het niet veel beter om juist te investeren in de kracht van uw organisatie en te benutten waar u goed in bent? Gezond risicomanagement is natuurlijk ook van belang, maar beschouw dat als onderdeel van behoorlijk bestuur in het kader van de continuïteit. Laat het uw strategische beleid niet overheersen. Gaat u uit van uw kracht, dan boekt u meer succes. Dat kan bijvoorbeeld met de ontwikkelbenadering SKORE.
Ontwikkelen is niet hetzelfde als verbeteren. Evenzo staat organisatieontwikkeling (schoolontwikkeling) niet gelijk aan organisatieverbetering (schoolverbetering). Het is belangrijk dat onderscheid duidelijk te maken. Ontwikkeling en verbetering vragen een andere benadering.
Om te ontwikkelen dient u aan te sluiten bij de sterke kanten van uw organisatie of school, bij de aanwezige talenten en motivatie en bij succesvolle lopende ontwikkelingen. Verbeteren daarentegen is gericht op het wegwerken van tekorten. Dat is bijvoorbeeld noodzakelijk bij (zeer) zwakke scholen, bij noodzakelijke bezuinigingen of bij onvoldoende gekwalificeerd personeel. Bij verbeteringen is er doorgaans sprake van een onacceptabel niveau van iets dat van belang is voor uw organisatie (onderwijskwaliteit, zekerheid over de continuïteit, goede medewerkers). Dat zult u moeten verbeteren om weer een normale uitgangssituatie te creëren voor verdere ontwikkeling. Met strategie heeft dat weinig te maken; de verbeteringen zijn ‘gewoon’ noodzakelijk.
Positieve vertrekpunten
Verbeteringen vinden derhalve hun oorsprong in een negatieve uitgangssituatie. De ontwikkelbenadering is gebaseerd op positieve vertrekpunten en geeft daardoor doorgaans meer energie. Daardoor leidt de ontwikkelbenadering vaak tot meer en betere resultaten dan de verbeterbenadering.
‘Goede doelen’
Twee voorbeelden van een strategische doelstelling:
* Verbeteren: ons bestuur heeft in 2014 geen (zeer) zwakke scholen meer.
* Ontwikkelen: ons bestuur heeft in 2014 vijf excellente scholen.
Welke doelstelling geeft u de meeste energie?
Bron: Luk Dewulf & Veerle Hendricks, 2009.
Van SWOT naar SKORE
Strategisch beleid wordt doorgaans voorafgegaan door analyse. Een bekend voorbeeld is de SWOT-analyse (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats). Een nadeel van de SWOT-analyse is dat die net zoveel nadruk legt op zwakke kanten en bedreigingen, als op sterke kanten en kansen. Verbeteren en ontwikkelen worden op één hoop geveegd. Een alternatief is de SKORE-aanpak: Sterktes, Kansen, Opdracht, Resultaten, Evaluatie.
Sterktes
Het belangrijkste vertrekpunt van de SKORE-benadering is dat de sterke kanten van de organisatie de basis zijn voor verdere ontwikkeling en een succesvolle toekomst. Vergelijkt u het met de ontwikkeling van een kind. Die kiest een studie op basis van zijn talenten, de vakken die hij leuk vindt en waar hij goed in is en het beroepenveld waar hij enthousiast van wordt. Wat beschouwt u als de sterke kanten van uw organisatie? Over welke talenten beschikt u? Waar worden uw mensen enthousiast van? En niet te vergeten: wat vinden belangrijke anderen (uw stakeholders) daarvan?
Kansen
De omgeving verandert en stelt continu nieuwe eisen en vragen aan de organisatie. Welke ontwikkelingen maken het makkelijker om de sterke kanten van uw organisatie te benutten? Hoe kunt u van minder gunstige ontwikkelingen ook kansen maken? Wie kan uw organisatie betrekken om uw sterke kanten beter te benutten en verder te ontwikkelen?
Opdracht
De vraag naar uw opdracht is feitelijk: ‘Waartoe zijn wij op aarde?’ Het is belangrijk u bij de formulering van een antwoord te baseren op uw sterke kanten en de kansen in uw omgeving. Wat wil uw organisatie betekenen? Welke meerwaarde wilt u leveren? En aan wie? Welke ambities wil uw organisatie nastreven? Welke visie en waarden heeft u daarbij?
Resultaten
Hoe vertaalt u uw kansen, uw sterke kanten en uw opdracht in tastbare resultaten? Wanneer bent u tevreden en hoe maakt u dat aantoonbaar – zowel aan uw eigen organisatie als aan stakeholders buiten uw organisatie?
Evaluatie
Hoe brengt u uw resultaten in beeld en hoe reflecteert u daarop? Hoe reflecteert u vooral ook op de successen die geboekt worden? Hoe weet u wat anderen van uw resultaten vinden? Hoe vormt u vervolgens weer uw mening over wat die anderen van uw resultaten vinden?
Ook scoren met SKORE?
De SKORE-benadering biedt de mogelijkheid resultaatgericht strategisch beleid te ontwikkelen, gebaseerd op de sterke kanten, energie, motivatie en talenten binnen de organisatie, maar ook met betrokkenheid van belanghebbenden. Bovendien is de SKORE-benadering niet beperkt tot analyse, maar actiegericht. Doelen, resultaten en zelfs de evaluatie daarvan zijn erin opgenomen. De SKORE-benadering nodigt daardoor uit meteen met de strategie aan de slag te gaan.
Wilt u ook slagvaardig en succesvol aan de slag met uw strategie? Adviseurs van Van Beekveld & Terpstra begeleiden besturen en scholen bij de strategievorming en ondersteunen u graag. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met senior adviseur Tijmen Bolk.
Meer lezen?
* Jacqueline M. Stavros & Gina Hinrichs, The thin book of soar. Building strengths-based strategy, ISBN 978-0982206805.
* Luk Dewulf & Veerle Hendrickx, ‘De meerwaarde van waarderend organiseren bij processen van kwaliteitszorg in het onderwijs’, 2009.